ÖneÇıkanlar

Web Sitelerinde Çerez Kullanımı ve Veri Gizliliği: Derinlemesine Bir Analiz

1764677186393

Modern dijital ekosistemde, web sitelerinin sorunsuz işleyişi ve kişiselleştirilmiş kullanıcı deneyimi sunabilmesi için çerezler merkezi bir rol oynamaktadır. Kullanıcı gizliliğine yönelik artan hassasiyet ve düzenleyici çerçevelerin sıkılaşmasıyla birlikte, çerez yönetimi ve veri işleme süreçleri daha detaylı bir incelemeyi gerektirmektedir. Bu analiz, çeşitli çerez türlerinin dijital ortamdaki spesifik işlevlerini ve veri gizliliği üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır.

Web sitesinin temel operasyonları için vazgeçilmez olan çerezler, ‘Gerekli’ kategorisinde sınıflandırılır. Bu çerezler arasında, Google reCAPTCHA hizmeti tarafından ayarlanan `rc::a` ve `rc::c` çerezleri, web sitelerini kötü niyetli spam saldırılarına karşı koruyarak botları tanımlama işlevini üstlenir. Bu çerezlerden ilki süresizken, diğeri oturum bazlıdır. Bir diğer kritik bileşen olan `cookieyes-consent` çerezi ise, kullanıcıların rıza tercihlerini bir yıl boyunca hatırlayarak platformun sonraki ziyaretlerde bu tercihlere uymasını sağlar. Bu çerez, kullanıcılardan kişisel olarak tanımlanabilecek herhangi bir veri toplamaz veya saklamaz, yalnızca rıza yönetimini kolaylaştırır.

Analitik çerezler, web sitesi performansını değerlendirmek ve kullanıcı davranışlarına ilişkin değerli bilgiler toplamak amacıyla kullanılır. Google Analytics tarafından ayarlanan `_ga`, `_gid` ve `_ga_*` çerezleri bu kategorinin önde gelen örnekleridir. `_ga` çerezi, ziyaretçi, oturum ve kampanya verilerini hesaplayarak site kullanımını izler ve analiz raporları için benzersiz bir anonim kimlik atar; bu çerez 1 yıl 1 ay 4 gün süreyle aktiftir. `_gid` çerezi, ziyaretçilerin web sitesini nasıl kullandıklarına dair bilgileri depolar ve web sitesinin performansına ilişkin bir analiz raporu oluşturur; toplanan veriler arasında ziyaretçi sayısı, kaynakları ve anonim olarak ziyaret edilen sayfalar yer alır ve 1 günlük bir ömre sahiptir. `_ga_*` çerezi ise sayfa görüntülemelerini saklama ve sayma görevini üstlenir. Bu üç çerezin kombinasyonu, anonimleştirilmiş ve derinlemesine web analizi sağlayarak site optimizasyonuna katkıda bulunur.

Dijital güvenlik ve harici entegrasyonlar için özel işlevlere sahip çerezler de bulunmaktadır. Cloudflare tarafından ayarlanan `__cf_bm` çerezi, Cloudflare Bot Yönetimini destekleyerek web sitesinin ağ düzeyinde güvenliğini güçlendirir ve kötüye kullanımın önüne geçer; bu çerezin süresi 1 saattir. Bu tür çerezler, geniş çaplı siber tehditlere karşı koruma sağlamak adına stratejik öneme sahiptir.

Web sitelerine gömülü YouTube videolarının sorunsuz işleyişini sağlamak amacıyla bir dizi çerez kullanılır. `YSC` çerezi, YouTube sayfalarındaki gömülü videoların izlenme sayısını takip eder ve oturum süreli bir yapıya sahiptir. `VISITOR_INFO1_LIVE` çerezi, bant genişliğini ölçerek kullanıcının yeni veya eski oynatıcı arayüzüne sahip olup olmayacağını belirler ve 6 ay süreyle saklanır. `VISITOR_PRIVACY_METADATA` çerezi ise, mevcut alan adı için kullanıcının çerez rıza durumunu depolar ve 6 ay boyunca aktif kalır. Bu çerezler, kişiselleştirilmiş video deneyimi sunmanın yanı sıra kullanıcı rızasına uyumu temin eder.

YouTube entegrasyonu, kullanıcıların video etkileşimlerini daha da detaylandıran çerezler içerir. `yt.innertube::requests` ve `yt.innertube::nextId` çerezleri, kullanıcının YouTube’dan hangi videoları izlediğine ilişkin verileri depolamak için benzersiz bir kimlik kaydeder ve süresizdir. `yt-remote-device-id` ve `yt-remote-connected-devices` çerezleri, gömülü YouTube videolarını kullanarak kullanıcının video tercihlerini depolar ve süresiz bir ömre sahiptir. `ytidb::LAST_RESULT_ENTRY_KEY` çerezi, kullanıcının tıkladığı son arama sonucu girişini saklayarak gelecekte daha alakalı arama sonuçları sunmayı hedefler ve bu da süresizdir. Ayrıca, `yt-remote-session-app`, `yt-remote-cast-installed`, `yt-remote-session-name` ve `yt-remote-fast-check-period` gibi oturum süreli çerezler, gömülü YouTube video oynatıcısının arayüzü, kullanıcının video oynatıcı tercihleri, yayın yetenekleri ve oturum yönetimi hakkında bilgileri depolar. Bu çerezler topluca, karmaşık video etkileşimlerini destekleyerek zengin bir medya deneyimi sunar.

Reklam teknolojileri bağlamında, `doubleclick.net` tarafından ayarlanan `test_cookie` çerezi, kullanıcının tarayıcısının çerezleri destekleyip desteklemediğini belirlemek için kullanılır ve 15 dakikalık kısa bir süreye sahiptir. Bu temel doğrulama, reklam platformlarının hedefleme veya izleme faaliyetlerine başlamadan önce tarayıcı uyumluluğunu kontrol etmelerine olanak tanır.

Sonuç olarak, çerezler modern dijital hizmetlerin sorunsuz işlemesi, güçlü güvenlik mekanizmalarının tesisi ve kişiselleştirilmiş kullanıcı deneyimlerinin sunulması için vazgeçilmez bir unsurdur. Her bir çerez, site sahiplerine değerli operasyonel ve analitik veriler sağlarken, kullanıcıların veri gizliliği konusundaki artan beklentileri ve KVKK veya GDPR gibi düzenleyici gereklilikler, şeffaf çerez politikalarını ve etkili rıza yönetimi mekanizmalarını zorunlu kılmaktadır. Veri temelli yaklaşımların, yasal uyumluluk ve etik standartlarla birleştirilmesi, dijital ortamda güven ve şeffaflığın sürdürülebilirliği için kritik öneme sahiptir.

Cem Tok

Cem Tok (38) — Girişimcilik & Ekonomi Yazarı Cem Tok, finans teknolojileri sektöründe çalışan ve startup dünyasını yakından takip eden bir ekonomi meraklısıdır. Kariyeri boyunca birçok girişime mentorluk yapmış, yatırım süreçleri ve inovasyon yönetimi üzerine çalışmalar yürütmüştür. Blogunda yeni girişim trendleri, kişisel finans yönetimi ve güncel ekonomik gelişmeleri yorumlar.