Kazakistan, NATO Standartlarında Mühimmat Üretimi ile Ulusal Savunma Sanayisini Yeniden Şekillendiriyor

Kazakistan, askeri üretim alanında büyük bir dönüm noktası atıyor. Ülkenin askeri tarihinde ilk kez, NATO standartlarında mühimmat üretimi hedefiyle bir proje başlatıyor. Bu adım, dışa bağımlılığı azaltma ve ulusal güvenlik kapasitesini güçlendirme stratejisiyle birlikte, jeopolitik dengelerde önemli bir etki yaratıyor.

ASPAN Projesi: 1 Milyar Dolarlık Yatırım ve Dört Yeni Fabrika

Yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım planlanan ASPAN projesi, dört yeni topçu mühimmatı ve havan mermisi fabrikası kurulmasına hizmet ediyor. Bu projenin en önemli hedefi, Kazakistan’ın savunma sanayisini yerli üretimle desteklemek.

– ASPAN-1 fabrikası, 2027 yılında faaliyete geçecek.
– Fabrika hem Rus/Sovyet kalibrelerinde (82 mm, 120 mm, 122 mm, 152 mm) hem de NATO kalibrelerinde (155 mm, 60 mm) mühimmat üretimi yapacak.
– Bu çift kalibrasyon, hem mevcut silah sistemlerini destekler hem de uluslararası standartlara uyum sağlar.

Stratejik Nedenler: Rusya Bağımlılığından Yerli Üretim’e Geçiş

Kazak askeri yetkilileri, uzun yıllar boyunca Rusya ve eski Sovyet ülkelerine bağımlı kalmalarının, stratejik kapasiteyi sınırlandırdığını vurguluyor.

– 2023 yılında Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Ukrayna savaşının etkileri göz önünde bulundurularak, yerli üretim talimatı verdi.
– Karaganda’da beş yıl önce faaliyete geçen hafif silah fabrikasının ardından, topçu mühimmat üretimi artık kritik bir konu haline geldi.
– Savunma Bakan Yardımcısı Bakıtbek Sıdıkov, sadece Rus silahlarına bağımlı kalmanın doğru olmadığını, Türkiye, Çin, Sırbistan ve Çekya ile iş birliğinin artırıldığını ifade etti.

Rusya’nın Tepkisi: “Siyasi Bir Yönelme” İddiası

ASPAN projesinin NATO standartlarında üretim içermesi, Rusya’da sert eleştirilere neden oldu.

– Rusya, Kazakistan’ın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) üyesi olduğunu hatırlatarak, bu adımın askeri değil, siyasi bir yönelim taşıdığını iddia etti.
– Rusya Devlet Duması milletvekili Aleksey Jirnov, bu hareketi “dostane olmayan bir adım” olarak nitelendirdi.
– Bu tepkiler, Rusya’nın Orta Asya’da nüfuz alanını korumak ve Kazakistan’ın Batı ile yakınlaşmasını engellemek istemelerini yansıtır.

Türkiye ile Ortaklık: TDT Çatısı Altında Savunma İşbirliği

ASPAN projesi, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesindeki savunma sanayii entegrasyon hedefleriyle de ilişkilendiriliyor.

– Türkiye’de geliştirilen bu süreç, ortak silah üretimini, teknoloji transferini ve askeri tatbikatları kapsıyor.
– Uzmanlar, bu gelişmeleri TDT’nin uzun vadede bir askeri ittifaka dönüşmesi potansiyeli olarak değerlendiriyor.
– Azerbaycan’ın NATO standartlarına intibakı, bu eğilimin bir göstergesi olarak sunuluyor.
– Kazakistan’ın bu adımı, TDT çatısı altındaki savunma iş birliğinin stratejik bir boyut kazandığını gösteriyor.

Batı ile Ekonomik Bağlar: Çok Yönlü Denge Politikası

Kazakistan, sadece askeri alanda değil, ekonomik alanlarda da Batı ile stratejik ortaklıklar kuruyor.

– Washington’da düzenlenen C5+1 zirvesinin ardından, ABD’li bir şirketle 1,1 milyar dolarlık stratejik maden anlaşması imzalandı.
– Bu anlaşma, Batı’nın Kazakistan üzerindeki ekonomik ve siyasi etkisinin arttığını gösteriyor.
– Kazakistan, Rusya ile geleneksel ilişkilerini sürdürürken, aynı zamanda Batı ile stratejik ortaklıklar kurarak “çok yönlü denge” politikasını hayata geçiriyor.
– NATO standartlarında mühimmat üretimi, bu denge politikasının askeri alandaki somut bir uygulaması olarak öne çıkıyor.

“Yerli üretim, yalnızca teknik bir ihtiyaç değil, bir stratejik güvenlik önlemleridir.”
– Kazakistan Savunma Bakanlığı Yetkilisi