Hollanda’da Yeni Dönem: Azınlık Hükümeti İş Başında

Hollanda’da aylardır süren siyasi belirsizlik, azınlık hükümetinin göreve başlamasıyla nihayet sona erdi. Başbakanlık görevini Demokratlar 66 Partisi (D66) lideri Rob Jetten üstlenirken, Türkiye kökenli politikacı Dilan Yeşilgöz Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı olarak kabinede yer aldı.

Bu yeni koalisyon, Hollanda’nın II. Dünya Savaşı’ndan bu yana kurulan ilk azınlık hükümeti olma özelliğini taşıyor.

Başbakan Jetten ve kabine üyeleri, Lahey’deki Huis ten Bosch Sarayı’nda Kral Willem Alexander’ın huzurunda yemin ederek görevlerine resmen başladı. Hükümet; liberal D66, Dilan Yeşilgöz liderliğindeki liberal sağ çizgideki Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) ve Hristiyan Demokrat Parti’nin (CDA) katılımıyla oluşturuldu. Bu koalisyon, son dört yıl içinde Hollanda’da kurulan üçüncü hükümet olma niteliğini taşıyor.

Azınlık Hükümetinin Kırılgan Dengesi

Hollanda parlamentosunun alt kanadı olan 150 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde yasal düzenlemelerin geçirilmesi için hükümetin en az 76 milletvekilinin desteğine ihtiyacı bulunuyor.

Ancak yeni hükümetin toplam milletvekili sayısı sadece 66.

Bu durum, azınlık hükümetini muhalefetin desteğine bağımlı hale getiriyor ve zaten parçalı olan Hollanda siyasetini daha da kırılganlaştırıyor. Hükümetin istikrarı, muhalefet partileri ile yapılacak müzakerelere ve uzlaşmalara sıkı sıkıya bağlı olacak.

Dilan Yeşilgöz’ün Kritik Rolü ve Eleştiriler

Koalisyonun küçük ortağı VVD’nin lideri Dilan Yeşilgöz, gelecekteki istikrar risklerinden dolayı eleştirilerin odağında yer alıyor. Başbakan Rob Jetten, istikrarlı bir hükümet için ana muhalefetteki **Yeşil Sol Parti – İşçi Partisi (PvdA – GL) ittifakını** da koalisyona dahil etmek arzusundaydı.

Ancak seçimlerde dördüncü sırada yer alan VVD lideri Yeşilgöz, **sosyal demokratlara kapıları kapatarak** bu seçeneği ortadan kaldırdı. Yeşilgöz, sol ittifakın yer aldığı bir hükümetin başarılı olamayacağını savunarak, **merkezde geniş tabanlı bir koalisyon olasılığını engelledi.**

Hollanda medyası ve siyasi yorumcular, Yeşilgöz’ün bu kararını **aşırı sağa yönelen ve sol partilere mesafeli olan seçmenleri etkilemek** amacıyla aldığını belirtiyor. **Mark Rutte liderliğinde uzun yıllar Hollanda’nın en büyük partisi olan VVD**, Dilan Yeşilgöz’ün liderliğe gelmesiyle birlikte güç kaybetmeye başladı.

Parti içinde de Yeşilgöz’ün politikaları ve sol partilerle ittifakı reddetmesi eleştiriliyor. Ailesi de sığınmacı olan **Dilan Yeşilgöz, savunucusu olduğu katı göç ve sığınma politikaları nedeniyle** yoğun eleştirilere maruz kalıyor. Yeşilgöz ayrıca, **”İsrail’in politikalarına koşulsuz destek vermekle”** suçlanıyor.

Lahey’deki siyasi analistler, Yeşilgöz’ün sol partilere olan mesafeli tutumunda **İsrail-Filistin sorununun da etkili olduğunu** düşünüyor. Geçtiğimiz yıl yapılan seçimler öncesinde **Yeşilgöz ve VVD yönetimi, parti kongrelerinde İsrail bayraklarıyla poz verirken**, Yeşil Sol-İşçi Partisi ittifakı Filistin’e destek gösterileri düzenlemişti.

Yeşilgöz, geçen yaz **Amsterdam’daki bir Yahudi futbol turnuvasına katılmaktan vazgeçen sanatçı Douwe Bob’a yönelik sert eleştirileri** nedeniyle kamuoyundan ve parti tabanından tepki gördü. Hatta Yeşilgöz’ün **”antisemitizm suçlaması”, Hollandalı sanatçının güvenlik endişeleriyle ülkeyi terk etmesine** neden oldu.

Yeni hükümette **Başbakan Yardımcılığı ve Savunma Bakanlığı görevlerini** üstlenen Yeşilgöz, **savunma bütçesi nedeniyle de eleştiriliyor.** Yeni bütçe planına göre:

• Eğitim ve sağlıkta kesintiye gidilirken, savunma ve güvenliğe önemli bir pay ayrılması planlanıyor.
• Hükümet programında savunmaya kaynak aktarmak için **”Özgürlük payı” adı altında vergilerin dolaylı olarak artırılması** öngörülüyor.

Hollanda İstatistik Kurumu’na (CBS) göre bu durum, orta ve alt gelir grupları üzerinde bir yük oluşturacak ve alım gücünü azaltacaktır. Muhalefet partileri, böyle bir programa onay vermeyeceklerini açıkladı.

Başbakan Rob Jetten: Hollanda Siyasetinde Bir İlk

Bu yeni hükümette dikkat çeken bir diğer unsur ise **Başbakan Rob Jetten’in kişisel profili.** **38 yaşındaki Jetten**, uzun yıllardır eşcinsel kimliğiyle siyaset yapan öncü bir figür.

Jetten, **Hollanda’da açık kimliğiyle Başbakanlık koltuğuna oturan ilk kişi** oldu. Jetten, Arjantinli sevgilisi **Nicolás Keenan ile evlenmeye hazırlanıyor.**