Türk Kadınının Toplumsal Güçlenmesinde Yeni Adımlar ve Tarihi Perspektif

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Türk kadınının toplumsal yaşamdaki konumunu güçlendirme ve karşılaştığı engelleri aşma konusundaki kararlılığın devam edeceğini açıkladı. Bu önemli açıklama, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Konferans Salonu’nda düzenlenen “Türk Kadınının Seçme ve Seçilme Hakkının 91. Yıl Dönümü Programı” kapsamında 4 Aralık 2025 tarihinde yapıldı.

Bakan Göktaş, kadınların her alanda daha etkin ve görünür olmalarının, ülkenin genel kalkınma hedefiyle doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı. Bu yöndeki çabaların kesintisiz süreceğini belirtti.

Seçme ve Seçilme Hakkının Tarihi Dönüm Noktası

5 Aralık 1934 tarihi, Türk tarihinde kadınların seçme ve seçilme hakkı elde etmeleriyle bir dönüm noktası teşkil etti. Bakan Göktaş, bu ilerlemenin milli iradenin tam anlamıyla tecelli etmesini sağladığını ifade etti.

Türkiye’nin o dönemde bu kapsamlı ve ilerici yasayı kabul eden “öncü ülkeler” arasında yer alması, tanınan hakkın sadece zamanlama açısından değil, kapsamı açısından da ne denli vizyoner olduğunu gösterdi.

İlk kadın milletvekillerinin meclise girişi, kadınların kamusal hayatta söz sahibi olmaları yolunda atılmış devasa bir adımı simgelemekteydi. Bu olay, modern Türkiye’nin demokratikleşme sürecinde fundamental bir kilometre taşı olarak kaydedilmiştir.

Son Yirmi Üç Yılda Kadın Haklarında Devrim Niteliğinde Reformlar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son 23 yılda, kadınların güçlenmesi alanında “devrim niteliğinde reformlara” imza atıldığına dikkat çekildi. Bakan Göktaş, bu reformların kadınların sesinin daha gür çıkmasını ve haklarının daha güçlü bir şekilde korunmasını temin ettiğini belirtti.

Özellikle Anayasa’da yapılan değişiklikle “pozitif ayrımcılık” ilkesinin hukuk sistemine yerleştirilmesi, kadınların hak ve fırsat eşitliğinin devlet güvencesi altına alınmasında kritik bir rol oynadı. Bu düzenlemeler, kadınların toplumsal hayatta daha etkin, daha görünür ve daha güçlü bir konuma gelmelerinin yasal ve anayasal zeminini sağlamlaştırdı.

Somut Kazanımlar ve Engellerin Kaldırılması

Göktaş, eğitim düzeyleri, iş gücüne katılım oranları ve kamusal temsiliyet gibi kilit alanlarda kadınların tarihsel olarak en yüksek seviyelere ulaştığına işaret etti. Bu somut kazanımların sistematik çabaların bir sonucu olduğunu aktardı.

Hayatın pek çok farklı sektöründe kadınların önündeki engellerin teker teker kaldırıldığı ifade edildi. Bunlar arasında tarım, sanayi, ticaret, eğitim, sağlık, spor gibi alanlar bulunmaktadır.

Her türlü ayrımcılıkla aktif bir şekilde mücadele edildiği ve tüm kamu kurumlarının, kadının güçlenmesi hedefine yönelik büyük bir özveriyle çalıştığı belirtildi. Toplumsal cinsiyet eşitliği, kurumsal bir politika haline gelmiştir.

Geleceğe Yönelik Stratejiler ve Eylem Planları

Bakanlık tarafından yürütülen çalışmaların temel yol haritasını strateji belgeleri ve eylem planları oluşturmaktadır. Bu kapsamda, geleceğe yönelik somut adımlar ve hedefler belirlenmiştir.

2024-2028 Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nın Hedefleri:

• Karar alma mekanizmalarında kadın temsilini güçlendirmek: Kadınların politika yapım süreçlerine daha fazla ve aktif bir şekilde dahil olmasını sağlamak.
• “Kadının Güçlenmesi Cumhurbaşkanlığı Genelgesi” ile yeni bir dönem: Kadınların kamusal ve özel sektördeki karar mekanizmalarındaki rolünü pekiştirmek.

Güçlü Kadınlar, Güçlü Yarınlar

Bakan Göktaş, kadınların varlığının ve kararlılığının, toplumu ileri taşıyan, huzurlu bir yaşamın temelini atan ve değişimi başlatan temel dinamiklerden biri olduğunu vurguladı. Yarınları inşa eden kadının, kalkınmanın, refahın ve dönüşümün ana aktörü olduğunu ifade etti.

Göktaş’ın ifadelerine göre, güçlü kadınlar bir ülkenin geleceğe emin adımlarla yürümesinin teminatıdır.

Milletin kadınlarıyla güçlü olduğu ve kadının gücüne inanan, kadının sözüne önem veren bir medeniyetin temsilcileri olunduğu mesajı iletildi. Bu perspektif, kadınların toplumsal gelişimdeki merkezi rolünü temel bir ilke olarak benimsemektedir.

Uluslararası Perspektiften Türk Kadınının Hakları

TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) Başkanı ve AK Parti Sakarya Milletvekili Çiğdem Erdoğan da programda bir konuşma yaptı. Erdoğan, Türk kadınına tanınan seçme ve seçilme hakkının uluslararası alandaki yansımalarına değindi.

Erdoğan, 5 Aralık 1934’te kadınlara tanınan bu hakkın, o dönemde Fransa, İtalya ve Belçika gibi Avrupa ülkelerindeki kadınların henüz benzer siyasi haklara sahip olmadığını ve Türkiye’nin bu öncü adımına gıptayla baktıklarını belirtti.

Bu durum, Türkiye’deki söz konusu düzenlemenin batılı bir kültürü taklit etmekten ziyade, ülkenin “özüne dönüş” niteliğinde, yani kendi tarihsel ve kültürel değerlerinden beslenen özgün bir gelişme olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Milletvekili Erdoğan, Fransa’da kadınların o dönemde belediye meclislerine dahi seçilemediği gerçeğini hatırlatarak, Türk kadınının elde ettiği siyasi hakların ne denli ilerici olduğunu pekiştirdi. Bugün itibarıyla 119 kadın milletvekili ile TBMM’de temsil ediliyor olması, 91 yıl önceki kazanımın somut bir yansıması ve sürecin devamlılığını göstermektedir.

Kadınlarla birlikte yükselen bir Türkiye’nin daha müreffeh ve daha güçlü yarınlara taşınacağına olan inanç, devletin kadın politikalarının temelini oluşturmaya devam etmektedir. Kadınların siyasi ve toplumsal hayattaki etkinliğinin artırılması, ulusal hedefler doğrultusunda stratejik bir öncelik olarak benimsenmiştir ve bu kararlılık sürdürülecektir.