Türk Dil Kurumu (TDK), 2025 yılı için beş yeni kelime veya kavram önerisinde bulundu. Bu seçim, halk oylamasına sunularak toplumsal farkındalık yaratmayı hedefliyor. Önerilen kelimeler:

• Dijital vicdan
• Vicdani körlük
• Eylemsiz merhamet
• Tek tipleşme
• Çorak

TDK’in Seçimi ve TCK ile Çelişki

Bu kavramlar, Türk Ceza Kanunu (TCK) ve uygulamalarının belirgin çelişkilerini ortaya koymakta. Özellikle dijital vicdan, vicdani körlük ve eylemsiz merhamet kelimeleri, sorumluluk ve ahlaki duyarlılık üzerinde dururken, TCK’nin bazı uygulamaları bu değerle ters gidiyor.

Çocuk İşçiliği ve İş Cinayetleri Verileri

2025 yılında çocuk işçiliği nedeniyle ölen çocuk sayısı 91’dir. Detaylar:

• 74’ü geçim sıkıntısı nedeniyle okul bırakıp iş kazasında hayatını kaybetti.
• 17’si, zorunlu staj ortamında “zorunlu çocuk işçi” statüsüyle iş kazasında ölmüş.

Bu sayılar, eğitim sisteminin ve işverenlerin sorumluluklarını ciddi şekilde sorgulatıyor.

Erol Can Yavuz Örneği

Erol Can Yavuz, 15 yaşında bir atölyede sunta bloklarıyla çalışırken hayatını kaybetti. Ölümü sonrası “sorumlu patron” hapis cezası indirilerek, patron cezaevine girmedi. Bu durum, adalet sisteminin “eylemsiz merhamet” mi yoksa “patronlar lehine gevşeklik” mi uyguladığını gündeme getiriyor.

İlgili gençler gözaltına alındı ve tutuklandı; bu durum, sorumluluk alanları cezalandırırken iş cinayetlerine sebep olanları serbest bırakma paradoksunu gösteriyor.

Ekonomik Politikalardaki Adaletsizlik

Yüzde 16’lık enflasyon hedefi, düşük asgari ücret ve emekli maaşları ile birlikte, fiyat ve vergi artışları devlet ve piyasa tarafından serbestçe yükseliyor. Bu durum gelir dağılımında adaletsizliğe yol açıyor. Önemli noktalar:

• Yüksek enflasyon hedefi
• Düşük asgari ücret ve emekli maaşları
• Serbestçe artan fiyat ve vergi oranları

Tek Tipleşme Kavramı

“Tek tipleşme”, hükümetin üniversitelerden okullara, sosyal yaşama kadar pek çok alanda yaydığı homojenleştirme çabasını yansıtıyor. Bu eğilim, bireyselliği ve farklı düşünceyi baskılayıcı bir ortam yaratma potansiyeline sahip.

Çorak ve Çoraklaştırma Eylemi

TDK’in “çorak” kelimesi, toplumsal ve manevi çöküşü metaforik olarak ifade ediyor. “Çoraklaştırma” eylemi de bu durumu güçlendirerek, kültürel ve ahlaki zenginliğin azalmasına vurgu yapıyor.

Sonuç

TDK’in kavramsal analizleri, TCK’nin pratik uygulamalarıyla derin bir uçurum gördürüyor. Bu durum, 2025’te Türkiye’nin temel sorunlarını ve ikilemlerini ortaya koyuyor. Sorumluluk almayı, ahlaki duyarlılığı ve eyleme geçmeyi teşvik eden kavramlar, adalet sisteminde ise vazgeçilmez bir “eylemsiz merhamet” ve “gevşeklik” görünümünü sürdürüyor. Bu çelişkinin, ülkenin geleceği için kritik bir sorun olduğu netleşiyor.