Türkiye Acil Servislerinde Solunum Yolu Enfeksiyonu Yoğunluğu: H3N2 ve COVID-19 Etkileşimi

Türkiye’deki hastane acil servislerinde, solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı başvuru sayılarında belirgin bir artış gözlemleniyor. Bu yoğunluğun temel nedenleri arasında, mevsimsel grip etkenlerinden H3N2 influenza virüsünün ‘K alt soyunun’ yaygınlaşması ve koronavirüs (COVID-19) vakalarındaki hareketlilik öne çıkıyor. Özellikle belirtilerin birbirine yüksek oranda benzemesi, vatandaşların enfeksiyonun türünü ayırt etmesini güçleştirmektedir.

Bu karmaşık tablo, hem hastaneler hem de halk sağlığı açısından yeni zorluklar yaratmaktadır.

H3N2 Virüsü K Alt Soyu: Neden Bu Kadar Etkili?

Son yıllara kıyasla daha erken ve sert başlayan grip sezonunda, H3N2 virüsünün K alt soyu dikkat çekiyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Avrupa’daki verilerine göre, doğrulanmış grip vakalarının büyük bir çoğunluğunu bu alt soy oluşturmaktadır.

DSÖ Avrupa verilerine göre, doğrulanmış grip vakalarının %80 ila %90’ını H3N2 virüsünün K alt soyu oluşturmaktadır.

Türkiye Sağlık Bakanlığı, H3N2 K varyantını “beklenen mevsimsel bir varyant” olarak tanımlasa da, grip vakalarında belirgin bir artış olduğunu belirtmiştir. Sahadan gelen bilgiler, bu sezon H3N2’nin ağır seyreden ve uzun süren bir tablo çizdiğini ortaya koyuyor.

Hastalar genellikle ani başlayan yüksek ateş, yaygın kas ve eklem ağrıları ile şiddetli halsizlik şikayetleriyle başvurmaktadır. Dr. Öğr. Üyesi Süleyman Alpar, öksürük ve bitkinlik gibi belirtilerin birçok kişide 10 ila 14 güne kadar uzayabildiğini ifade etmiştir. Bu durum, halk arasında “bu sene grip çok uzun sürüyor” algısını güçlendirmektedir.

H3N2 Virüsünün Yayılma Hızı ve Risk Grupları

H3N2’nin K alt soyunun öldürücülüğüne dair uluslararası düzeyde kesin bir kanıt bulunmamakla birlikte, virüsün daha hızlı yayıldığı gözlemlenmektedir. Bu durum, bazı risk gruplarında hastaneye yatış ihtiyacını artırabilmektedir.

Özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler bu virüse karşı daha savunmasızdır.

Uzmanlar, “ağır ve uzun sürüyor” algısının temel nedenlerini şöyle sıralıyor:

• Virüsün bulaşıcılığındaki artış
• Toplum bağışıklığının bu spesifik alt soya karşı nispeten düşük olması
• Diğer enfeksiyonların da tabloya eklenmesiyle toplam hastalık yükünün artması

Koronavirüs (COVID-19) Gündemden Düşmüyor

Koronavirüs vakalarındaki seyir de dikkatle takip edilmektedir. Eylül ayında Omicron’un çeşitli alt varyantlarının (Nimbus, Stratus gibi) etkisiyle bir vaka artışı yaşanmıştı.

Kış aylarında grip vakalarının baskın hale gelmesiyle COVID-19 vakalarında bir düşüş gözlemlense de, son günlerde acil servislerde koronavirüs başvurularında yeniden bir yoğunlaşma rapor edilmektedir. Bu durum, virüsün tamamen ortadan kalkmadığını ve sürekli bir arka plan virüsü olarak varlığını sürdürdüğünü göstermektedir.

Koronavirüs, zaman zaman dalgalanmalar göstererek etkisini artırabilmektedir. Pandemi sürecindeki gibi dalgalı bir seyir izleme potansiyeli taşıyan COVID-19, özellikle mevsimsel solunum yolu virüsleriyle birlikte toplum sağlığı üzerinde karmaşık bir etki alanı oluşturmaktadır.

Solunum Yolu Enfeksiyonlarındaki Artışın Temel Nedenleri

Solunum yolu enfeksiyonlarındaki bu genel artış ve karmaşık tablonun üç temel faktöre dayandığı analiz edilmektedir:

• Kapalı ve kalabalık ortamlar: Okullar, toplu taşıma, alışveriş merkezleri ve yılbaşı gibi etkinlikler virüslerin kolayca yayılması için ideal koşullar sunar.
• Maske kullanımının azalması ve sosyal mesafe önlemlerinin gevşemesi: Yaşamın normale dönmesi, koruyucu bariyerlerin ortadan kalkmasına yol açmaktadır.
• Aşı yorgunluğu ve genel aşılanma oranlarındaki düşüş: Hem grip hem de koronavirüs aşılarına olan ilginin azalması, virüslerin daha geniş bir duyarlı kitle bulmasına neden olmaktadır.

Bu faktörlerin bir araya gelmesi, solunum yolu enfeksiyonlarının daha geniş bir coğrafyada ve daha yoğun bir şekilde yayılmasına zemin hazırlamaktadır.

Bilimsel otoriteler, bu karmaşık ancak belirlenebilir etmenler bütününün, mevcut acil servis yoğunluğunun ve halk sağlığı üzerindeki baskının temelini oluşturduğunu vurgulamaktadır.

Ne Yapmalı? Erken Teşhis ve Korunma Yolları

Bu üç virüsün aynı anda dolaşımda olması ve belirtilerin örtüşmesi, erken teşhis ve doğru tedavi süreçleri açısından zorluklar yaratmaktadır. Vatandaşların, özellikle yüksek ateş, öksürük, şiddetli halsizlik ve nefes darlığı gibi belirtilerde tıbbi yardım almaları büyük önem taşımaktadır.

Mevsimsel solunum yolu enfeksiyonlarının takibi ve vatandaşların doğru bilgilendirilmesi, halk sağlığı açısından kritik bir öneme sahiptir. Kendinizi ve sevdiklerinizi korumak için gerekli önlemleri almayı unutmayın.

https://www.youtube.com/shorts/